รักษาเหงือก โมเดลฟันและเหงือกเทียบขอบเหงือกปกติกับเหงือกอักเสบ
เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน ซ่อน

โรคเหงือกคืออะไร

โรคเหงือกเกิดจากคราบจุลินทรีย์ที่สะสมอยู่บริเวณขอบเหงือกและซอกฟัน เมื่อคราบเหล่านี้ไม่ถูกกำจัดออกภายในเวลาที่เหมาะสมจะแข็งตัวกลายเป็นหินปูน ซึ่งเป็นแหล่งยึดเกาะของเชื้อโรคและกระตุ้นให้เนื้อเยื่อรอบฟันเกิดการอักเสบ

โรคเหงือกแบ่งออกเป็นสองระยะหลักที่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ระยะแรกคือเหงือกอักเสบ ซึ่งการอักเสบจำกัดอยู่เฉพาะเหงือกและยังไม่มีการทำลายกระดูกรองรับฟัน ระยะนี้กลับคืนสู่สภาพปกติได้เมื่อได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี ส่วนระยะที่สองคือโรคปริทันต์ ซึ่งการอักเสบลุกลามลงไปทำลายเอ็นยึดปริทันต์และกระดูกที่รองรับฟัน กระดูกที่สูญเสียไปแล้วไม่กลับคืนมาเอง การรักษาในระยะนี้จึงมุ่งหยุดการลุกลามและรักษาฟันที่เหลือไว้

เหงือกอักเสบ โรคปริทันต์
ขอบเขตการอักเสบ เฉพาะเหงือก ลุกลามถึงเอ็นยึดปริทันต์และกระดูก
การสูญเสียกระดูก ยังไม่มี มี และไม่กลับคืนเอง
ร่องลึกปริทันต์ ปกติ ลึกกว่าปกติ เกิดเป็นร่องสะสมเชื้อ
ฟันโยก ยังไม่พบ พบได้เมื่อกระดูกถูกทำลายมาก
แนวทางรักษาหลัก ขูดหินปูนและปรับวิธีทำความสะอาด เกลารากฟัน และการผ่าตัดในบางราย

อาการของโรคเหงือกที่ควรสังเกต

โรคเหงือกในระยะแรกมักไม่มีอาการเจ็บ ผู้ป่วยจำนวนมากจึงไม่ทราบว่าตนเองมีปัญหาจนกระทั่งเข้าสู่ระยะที่ลุกลามแล้ว สัญญาณที่ควรสังเกตมีดังนี้

  • มีเลือดออกขณะแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน
  • เหงือกบวมแดง กดแล้วนุ่มกว่าปกติ
  • มีกลิ่นปากที่ไม่หายไปหลังแปรงฟัน
  • เหงือกร่นจนเห็นคอฟันยาวขึ้นกว่าเดิม
  • เสียวฟันบริเวณคอฟันเมื่อดื่มน้ำเย็น
  • รู้สึกว่าฟันโยกหรือการสบฟันเปลี่ยนไป
  • มีหนองบริเวณขอบเหงือก

อาการเลือดออกขณะแปรงฟันเป็นสัญญาณที่พบบ่อยที่สุดและมักถูกมองข้าม เหงือกที่แข็งแรงไม่ควรมีเลือดออกจากการแปรงฟันตามปกติ หากพบอาการนี้ต่อเนื่องควรเข้ารับการตรวจ

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

สาเหตุหลักของโรคเหงือกคือคราบจุลินทรีย์และหินปูนที่สะสม แต่มีปัจจัยอื่นที่ทำให้โรคดำเนินไปเร็วขึ้นหรือรักษาได้ยากขึ้น

  • การทำความสะอาดช่องปากที่ไม่ทั่วถึง โดยเฉพาะบริเวณซอกฟันและด้านในของฟันล่าง
  • การสูบบุหรี่ ซึ่งลดการไหลเวียนเลือดที่เหงือกและบดบังอาการเลือดออก ทำให้ตรวจพบโรคช้าลง
  • โรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี
  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงตั้งครรภ์
  • ยาบางกลุ่มที่ทำให้เหงือกบวมโต
  • ฟันซ้อนเกหรือวัสดุบูรณะที่มีขอบไม่เรียบ ทำให้ทำความสะอาดได้ยาก
  • ภาวะเครียดและการพักผ่อนไม่เพียงพอ

ผู้ที่จัดฟันอยู่ควรให้ความสำคัญกับการดูแลเหงือกเป็นพิเศษ เพราะเครื่องมือจัดฟันทำให้คราบจุลินทรีย์สะสมได้ง่ายขึ้น

แนวทางรักษาโรคเหงือกที่บางมดทันตกรรม

ตรวจและวัดร่องลึกปริทันต์

ทันตแพทย์ตรวจสภาพเหงือกด้วยเครื่องมือวัดร่องลึกปริทันต์รอบฟันทุกซี่ ร่วมกับการอ่านภาพเอกซเรย์เพื่อประเมินระดับกระดูกที่รองรับฟัน ผลการตรวจนี้ใช้กำหนดว่าผู้ป่วยอยู่ในระยะใดและต้องรักษาด้วยวิธีใด

ขูดหินปูน

การขูดหินปูนเป็นการกำจัดคราบจุลินทรีย์และหินปูนบริเวณตัวฟันและขอบเหงือก เหมาะกับผู้ที่อยู่ในระยะเหงือกอักเสบและผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพช่องปากตามระยะเวลาที่ทันตแพทย์แนะนำ โดยทั่วไปแนะนำให้ทำปีละ 1 ถึง 2 ครั้ง

เกลารากฟัน

เมื่อหินปูนลงไปสะสมใต้เหงือกและเกิดร่องลึกปริทันต์ การขูดหินปูนตามปกติเข้าไม่ถึง จำเป็นต้องใช้วิธีเกลารากฟันซึ่งเป็นการทำความสะอาดผิวรากฟันใต้เหงือกให้เรียบ เพื่อให้เหงือกกลับมาแนบกับผิวฟันได้ วิธีนี้มักทำร่วมกับการใช้ยาชาเฉพาะที่และแบ่งทำเป็นส่วนของช่องปาก

การผ่าตัดปริทันต์

ในรายที่ร่องลึกปริทันต์ยังคงลึกอยู่หลังการเกลารากฟัน ทันตแพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดเปิดเหงือกเพื่อทำความสะอาดผิวรากฟันโดยตรง หรือการปลูกกระดูกในบริเวณที่สูญเสียกระดูกไป แนวทางนี้พิจารณาเป็นรายบุคคลตามผลการตรวจ

การรักษาต่อเนื่องหลังจบการรักษา

โรคปริทันต์เป็นโรคเรื้อรังที่ต้องติดตามต่อเนื่อง หลังจบการรักษาหลักแล้วทันตแพทย์จะนัดตรวจและทำความสะอาดตามระยะที่เหมาะสมกับแต่ละราย เพื่อประเมินว่าร่องลึกปริทันต์คงที่หรือมีการกลับมาอักเสบซ้ำ

บริการอื่นที่เกี่ยวข้องกับเหงือก

นอกจากการรักษาโรคเหงือกแล้ว บางมดทันตกรรมยังให้บริการที่เกี่ยวข้องกับเนื้อเยื่อเหงือกในด้านอื่น

สิทธิประกันสังคมกับการรักษาเหงือก

ผู้ประกันตนใช้สิทธิประกันสังคมกับการขูดหินปูนได้ตามวงเงินทันตกรรมพื้นฐานที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด และตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม 2569 สิทธิที่ปรับใหม่ได้เพิ่มรายการเกลารากฟันเข้าไปในความคุ้มครองของโรงพยาบาลรัฐด้วย รายละเอียดเงื่อนไขและวงเงินทั้งหมดดูได้ที่หน้าสิทธิประกันสังคมทำฟัน

การดูแลเหงือกด้วยตนเองที่บ้าน

การรักษาที่คลินิกจะได้ผลต่อเนื่องก็ต่อเมื่อผู้ป่วยดูแลช่องปากที่บ้านอย่างสม่ำเสมอ

  • แปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ครั้งละ 2 นาที ด้วยแปรงขนนุ่ม
  • วางแปรงทำมุมประมาณ 45 องศากับขอบเหงือก แล้วขยับเป็นวงเล็ก ไม่ถูไปมาแรง
  • ทำความสะอาดซอกฟันทุกวันด้วยไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน เพราะแปรงสีฟันเข้าไม่ถึงบริเวณนี้
  • เปลี่ยนแปรงสีฟันเมื่อขนแปรงเริ่มบาน
  • งดสูบบุหรี่
  • ควบคุมโรคประจำตัวโดยเฉพาะเบาหวานให้อยู่ในเกณฑ์
  • เข้ารับการตรวจช่องปากตามนัดของทันตแพทย์

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรักษาเหงือก

เหงือกอักเสบคือการอักเสบที่จำกัดอยู่เฉพาะเหงือกและยังไม่มีการทำลายกระดูกรองรับฟัน จึงกลับคืนสู่สภาพปกติได้ ส่วนโรคปริทันต์คือภาวะที่การอักเสบลุกลามลงไปทำลายกระดูก ซึ่งกระดูกที่สูญเสียไปแล้วไม่กลับคืนเอง

เหงือกที่แข็งแรงไม่ควรมีเลือดออกจากการแปรงฟันตามปกติ หากมีเลือดออกต่อเนื่องหลายวันควรเข้ารับการตรวจ เพราะเป็นสัญญาณของการอักเสบที่ควรได้รับการดูแล

การขูดหินปูนเป็นการทำความสะอาดคราบและหินปูนบริเวณตัวฟันและขอบเหงือก ส่วนการเกลารากฟันเป็นการทำความสะอาดผิวรากฟันที่อยู่ใต้เหงือกลงไปในร่องลึกปริทันต์ ซึ่งลึกกว่าและมักต้องใช้ยาชาเฉพาะที่

โดยทั่วไปแนะนำปีละ 1 ถึง 2 ครั้ง ผู้ที่มีคราบหินปูนสะสมเร็ว มีโรคประจำตัว หรืออยู่ระหว่างการรักษาโรคปริทันต์ ทันตแพทย์อาจนัดถี่กว่านี้ตามสภาพช่องปาก

ช่องว่างที่เห็นหลังขูดหินปูนคือช่องที่เดิมมีหินปูนอุดอยู่ เมื่อกำจัดหินปูนออกจึงเห็นช่องตามจริง ไม่ใช่การขูดเนื้อฟันออก ในรายที่เหงือกบวมอยู่ก่อน เมื่อการอักเสบลดลงเหงือกจะยุบลงและอาจเห็นช่องชัดขึ้นในช่วงแรก

เหงือกที่ร่นไปแล้วไม่กลับคืนมาเอง การรักษามุ่งหยุดการลุกลามและควบคุมการอักเสบ ในบางรายที่มีข้อบ่งชี้ ทันตแพทย์อาจพิจารณาการปลูกเหงือกเป็นรายกรณี

ทันตแพทย์ใช้ยาชาเฉพาะที่ระหว่างทำหัตถการ หลังหมดฤทธิ์ยาชาอาจมีอาการระบมและเสียวฟันได้ในช่วงแรก ซึ่งจะลดลงตามลำดับ หากมีอาการมากกว่าที่คาดควรแจ้งทันตแพทย์

เมื่อกระดูกที่รองรับฟันถูกทำลายไปมาก ฟันจะโยกและอาจสูญเสียฟันในที่สุด การตรวจพบและดูแลตั้งแต่ระยะแรกจึงมีความสำคัญ

นัดหมายและติดต่อบางมดทันตกรรม

บางมดทันตกรรมมี 7 สาขาทั่วกรุงเทพฯ เปิดบริการทุกวัน เวลา 10:00 ถึง 20:00 น.

ช่องทางนัดหมาย

เบอร์โทรแยกตามสาขา

สาขา โทร
สุขสวัสดิ์-ประชาอุทิศ (สำนักงานใหญ่) 096-889-9644 · 096-889-8551
ปิ่นเกล้า 096-882-6466 · 096-882-5955
เกษตร 080-068-6150 · 080-068-6151
บางแค 061-019-9216 · 061-019-9316
เจริญนคร 061-390-5650 · 061-390-5651
พระราม 2 098-271-9822 · 098-271-9682
บางนา-อุดมสุข 094-796-6295 · 094-796-9963