
ตัดแต่งเหงือกคืออะไร
ตัดแต่งเหงือกคือหัตถการทางปริทันต์ที่ทันตแพทย์ปรับรูปร่างและระดับของขอบเหงือก โดยตัดเนื้อเยื่อเหงือกส่วนที่เกินออก เพื่อให้ตัวฟันที่มองเห็นมีสัดส่วนเหมาะสมและแนวเหงือกสม่ำเสมอขึ้น ในตำราทันตกรรมเรียกการตัดเหงือกส่วนเกินว่า Gingivectomy และเรียกการปรับรูปขอบเหงือกให้ได้รูปร่างที่ต้องการว่า Gingivoplasty ทั้งสองวิธีมักทำร่วมกันในครั้งเดียว
ในบางรายที่ปัญหาไม่ได้อยู่ที่เหงือกเพียงอย่างเดียว แต่ระดับกระดูกรองรับฟันอยู่สูงใกล้ตัวฟันด้วย การตัดเหงือกอย่างเดียวอาจทำให้เหงือกกลับมาคลุมฟันในภายหลัง กรณีนี้ทันตแพทย์จะพิจารณาหัตถการที่เรียกว่า Crown Lengthening ซึ่งเป็นการตัดแต่งเหงือกร่วมกับการกรอแต่งกระดูก
ใครที่อาจเหมาะกับการตัดแต่งเหงือก
ข้อบ่งชี้ทั่วไปที่พบในเอกสารทางทันตกรรม ได้แก่
- เห็นเหงือกมากขณะยิ้ม หรือที่เรียกกันว่ายิ้มเห็นเหงือก
- ฟันหน้าดูสั้นหรือเล็กกว่าปกติ เพราะเหงือกคลุมตัวฟันไว้มาก
- แนวขอบเหงือกสูงต่ำไม่เท่ากันระหว่างฟันแต่ละซี่
- เหงือกบวมโตจากการใช้ยาบางกลุ่ม หรือจากการอักเสบเรื้อรัง ซึ่งทำให้ทำความสะอาดได้ยาก
- เหงือกบวมโตระหว่างหรือหลังการจัดฟัน
- ฟันผุหรือฟันแตกที่ลงลึกใต้ขอบเหงือก จนต้องเผยตัวฟันเพิ่มก่อนทำครอบฟันหรืออุดฟัน
การตัดสินว่าแต่ละคนควรทำหรือไม่ และควรทำแบบใด ต้องผ่านการตรวจโดยทันตแพทย์ก่อนเสมอ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น
สาเหตุที่ทำให้ยิ้มเห็นเหงือก
ยิ้มเห็นเหงือกไม่ได้เกิดจากเหงือกเพียงอย่างเดียว เอกสารทางทันตกรรมแบ่งสาเหตุไว้หลายกลุ่ม ซึ่งแต่ละกลุ่มใช้แนวทางแก้ไขต่างกัน
| สาเหตุ | ลักษณะ | แนวทางที่มักพิจารณา |
|---|---|---|
| เหงือกคลุมฟันมากเกินไป | ฟันดูสั้น เหงือกหนาคลุมตัวฟัน | ตัดแต่งเหงือก |
| ระดับกระดูกอยู่สูงใกล้ตัวฟัน | เหงือกคลุมฟันและกระดูกอยู่ชิดขอบเหงือก | ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก |
| ฟันสึกหรือฟันเล็ก | ตัวฟันสั้นจากการสึก | งานบูรณะฟัน อาจร่วมกับการปรับเหงือก |
| ริมฝีปากบนยกสูงขณะยิ้ม | กล้ามเนื้อริมฝีปากเคลื่อนไหวมาก | แนวทางอื่นที่ไม่ใช่การตัดเหงือก |
| ขากรรไกรบนยาว | โครงสร้างกระดูกขากรรไกร | การรักษาร่วมกับทันตกรรมจัดฟันหรือศัลยกรรม |
การแยกสาเหตุให้ถูกต้องจึงเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญ เพราะถ้าสาเหตุมาจากกล้ามเนื้อริมฝีปากหรือโครงสร้างขากรรไกร การตัดแต่งเหงือกเพียงอย่างเดียวจะไม่ตอบโจทย์
ตัดแต่งเหงือกกับกรอแต่งกระดูกต่างกันอย่างไร
| ตัดแต่งขอบเหงือก (Gingivectomy) | ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก (Crown Lengthening) | |
|---|---|---|
| เนื้อเยื่อที่ปรับ | เหงือกอย่างเดียว | เหงือกและกระดูกรองรับฟัน |
| เหมาะกับ | เหงือกส่วนเกินคลุมฟัน กระดูกอยู่ในระดับปกติ | กระดูกอยู่สูงใกล้ตัวฟัน หรือต้องเผยตัวฟันเพื่อทำครอบฟัน |
| ลักษณะหัตถการ | ตัดและปรับรูปขอบเหงือก | เปิดเหงือก กรอแต่งกระดูก แล้วเย็บเหงือกกลับ |
| การพักฟื้นโดยทั่วไป | สั้นกว่า | นานกว่า และมักต้องตัดไหม |
เหตุผลที่บางรายต้องกรอแต่งกระดูกด้วย คือเนื้อเยื่อเหงือกต้องมีพื้นที่ยึดเกาะระหว่างขอบเหงือกกับกระดูกในระยะหนึ่งตามธรรมชาติ หากตัดเหงือกลงไปโดยไม่ปรับระดับกระดูก เหงือกมีแนวโน้มจะงอกกลับสู่ระดับเดิมหรือเกิดการอักเสบเรื้อรังบริเวณขอบเหงือก ทันตแพทย์จึงประเมินระดับกระดูกด้วยการตรวจและภาพเอกซเรย์ก่อนวางแผน
ขั้นตอนการตัดแต่งเหงือกโดยทั่วไป
ภาพรวมด้านล่างอ้างอิงจากขั้นตอนตามตำราทันตกรรม รายละเอียดจริงขึ้นกับสภาพช่องปากของแต่ละคน
ตรวจและวางแผน
ทันตแพทย์ตรวจสุขภาพเหงือก วัดร่องเหงือก และถ่ายภาพเอกซเรย์เพื่อดูระดับกระดูก ประเมินแนวยิ้ม ความยาวริมฝีปาก และสัดส่วนของฟันหน้า แล้วสรุปว่าควรตัดเหงือกอย่างเดียวหรือต้องปรับกระดูกร่วมด้วย หากมีเหงือกอักเสบหรือหินปูน มักต้องดูแลให้เหงือกกลับมาแข็งแรงก่อน
ให้ยาชาเฉพาะที่
หัตถการทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่บริเวณที่จะตัดแต่ง ผู้รับบริการรู้สึกตัวตลอดการทำ
ตัดและปรับรูปขอบเหงือก
ทันตแพทย์กำหนดแนวขอบเหงือกใหม่ แล้วตัดเนื้อเยื่อส่วนเกินออกและเกลาขอบให้เรียบ เครื่องมือที่ใช้ได้มีทั้งมีดผ่าตัด เครื่องจี้ไฟฟ้า และเลเซอร์ ซึ่งแต่ละชนิดมีข้อดีข้อจำกัดต่างกัน ในกรณีที่ต้องกรอแต่งกระดูก ทันตแพทย์จะเปิดเหงือกเพื่อปรับระดับกระดูกก่อน แล้วจึงเย็บเหงือกให้เข้าที่
นัดติดตามผล
หลังหัตถการทันตแพทย์จะนัดตรวจแผล และตัดไหมในกรณีที่มีการเย็บ เนื้อเยื่อเหงือกต้องใช้เวลาในการปรับตัวเข้าที่ งานบูรณะฟันที่ต้องทำต่อ เช่น ครอบฟันหรือวีเนียร์ มักรอให้เหงือกเข้าที่ก่อนตามที่ทันตแพทย์ประเมิน
ความเสี่ยงและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น
เอกสารทางทันตกรรมระบุผลข้างเคียงที่พบได้หลังการตัดแต่งเหงือก ดังนี้
- อาการเจ็บหรือระบมบริเวณแผลในช่วงแรกหลังยาชาหมดฤทธิ์
- เลือดซึมจากแผลเล็กน้อยในช่วงแรก
- เหงือกบวม
- เสียวฟันบริเวณที่ตัวฟันหรือรากฟันถูกเผยออกมามากขึ้น
- การติดเชื้อที่แผล ซึ่งพบได้ไม่บ่อย
- เหงือกงอกกลับขึ้นมาบางส่วนในภายหลัง โดยเฉพาะเมื่อไม่ได้ปรับระดับกระดูกในรายที่จำเป็น
- ในรายที่กรอแต่งกระดูก รากฟันอาจถูกเผยมากขึ้นและช่องระหว่างฟันอาจเห็นชัดขึ้น
หากมีเลือดออกไม่หยุด บวมมากขึ้นเรื่อยๆ มีไข้ หรือปวดมากกว่าที่ทันตแพทย์แจ้งไว้ ควรติดต่อคลินิกทันที
การดูแลตัวเองก่อนและหลังตัดแต่งเหงือก
ก่อนทำ
- แจ้งโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือด และประวัติแพ้ยาให้ทันตแพทย์ทราบ
- ขูดหินปูนและดูแลเหงือกอักเสบให้เรียบร้อยตามที่ทันตแพทย์แนะนำ
- รับประทานอาหารมาก่อนตามปกติ เว้นแต่ทันตแพทย์แนะนำเป็นอย่างอื่น
หลังทำ
- รับประทานยาตามที่ทันตแพทย์สั่ง
- ประคบเย็นบริเวณแก้มด้านนอกในวันแรกเพื่อช่วยลดบวม
- เลือกอาหารอ่อน ไม่ร้อนจัด ไม่เผ็ด และเลี่ยงการเคี้ยวด้านที่ทำในช่วงแรก
- แปรงฟันบริเวณอื่นตามปกติ ส่วนบริเวณแผลให้ทำความสะอาดอย่างเบามือตามคำแนะนำ
- งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะรบกวนการหายของแผล
- มาตามนัดตรวจแผลและตัดไหม
ค่าบริการตัดแต่งเหงือกที่บางมดทันตกรรม
ราคาด้านล่างเป็นค่าหัตถการตามรายการค่าบริการของคลินิก คิดเป็นรายซี่ ทันตแพทย์จะแจ้งรายการและค่าใช้จ่ายทั้งหมดหลังตรวจประเมินแล้ว
| รายการ | หน่วย | ราคา (บาท) | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| ตัดแต่งขอบเหงือก (Gingivectomy) | ซี่ | 1,800 | ทำตั้งแต่ 6 ซี่ขึ้นไป ซี่ละ 1,500 |
| ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก แก้ปัญหาเหงือกสั้น (Esthetic Crown Lengthening) | ซี่ | 4,000-4,500 | ทำตั้งแต่ 6 ซี่ขึ้นไป ซี่ละ 3,500 |
| ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก เพื่อใส่ครอบฟัน (Crown Lengthening) | ซี่ | 3,500-5,000 | ไม่รวมค่าครอบฟัน |
ราคาข้างต้นเป็นค่าหัตถการตัดแต่งเหงือกเท่านั้น ไม่รวมค่าตรวจเพิ่มเติม ภาพเอกซเรย์ ขูดหินปูน และงานบูรณะฟันที่อาจต้องทำต่อ เช่น ครอบฟัน ค่าใช้จ่ายรวมขึ้นกับจำนวนซี่และแผนการรักษาของแต่ละคน
บริการที่เกี่ยวข้อง
- รักษาเหงือก สำหรับผู้ที่มีเหงือกอักเสบหรือโรคปริทันต์ ซึ่งควรดูแลให้เรียบร้อยก่อนตัดแต่งเหงือก
- เกลารากฟัน ในรายที่มีหินปูนใต้เหงือกและร่องลึกปริทันต์
- ผ่าตัดฟรีนุ่ม ในรายที่เนื้อเยื่อยึดริมฝีปากดึงรั้งเหงือก
- รีวิวตัดแต่งเหงือก ดูตัวอย่างประสบการณ์ของผู้รับบริการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตัดแต่งเหงือก
นัดหมายและติดต่อบางมดทันตกรรม
บางมดทันตกรรมมี 7 สาขาทั่วกรุงเทพฯ เปิดบริการทุกวัน เวลา 10:00 ถึง 20:00 น.
ช่องทางนัดหมาย
- LINE: @bangmoddental
- Facebook: facebook.com/bangmoddental
- เว็บไซต์: bangmoddental.com
- ดูที่ตั้งและแผนที่ทุกสาขา: bangmoddental.com/contact
- Walk-in เดินเข้ามาได้เลย
เบอร์โทรแยกตามสาขา
| สาขา | โทร |
|---|---|
| สุขสวัสดิ์-ประชาอุทิศ (สำนักงานใหญ่) | 096-889-9644 · 096-889-8551 |
| ปิ่นเกล้า | 096-882-6466 · 096-882-5955 |
| เกษตร | 080-068-6150 · 080-068-6151 |
| บางแค | 061-019-9216 · 061-019-9316 |
| เจริญนคร | 061-390-5650 · 061-390-5651 |
| พระราม 2 | 098-271-9822 · 098-271-9682 |
| บางนา-อุดมสุข | 094-796-6295 · 094-796-9963 |



