ตัดแต่งเหงือก ที่บางมดทันตกรรม
เลือกหัวข้อที่ต้องการอ่าน ซ่อน

ตัดแต่งเหงือกคืออะไร

ตัดแต่งเหงือกคือหัตถการทางปริทันต์ที่ทันตแพทย์ปรับรูปร่างและระดับของขอบเหงือก โดยตัดเนื้อเยื่อเหงือกส่วนที่เกินออก เพื่อให้ตัวฟันที่มองเห็นมีสัดส่วนเหมาะสมและแนวเหงือกสม่ำเสมอขึ้น ในตำราทันตกรรมเรียกการตัดเหงือกส่วนเกินว่า Gingivectomy และเรียกการปรับรูปขอบเหงือกให้ได้รูปร่างที่ต้องการว่า Gingivoplasty ทั้งสองวิธีมักทำร่วมกันในครั้งเดียว

ในบางรายที่ปัญหาไม่ได้อยู่ที่เหงือกเพียงอย่างเดียว แต่ระดับกระดูกรองรับฟันอยู่สูงใกล้ตัวฟันด้วย การตัดเหงือกอย่างเดียวอาจทำให้เหงือกกลับมาคลุมฟันในภายหลัง กรณีนี้ทันตแพทย์จะพิจารณาหัตถการที่เรียกว่า Crown Lengthening ซึ่งเป็นการตัดแต่งเหงือกร่วมกับการกรอแต่งกระดูก

ใครที่อาจเหมาะกับการตัดแต่งเหงือก

ข้อบ่งชี้ทั่วไปที่พบในเอกสารทางทันตกรรม ได้แก่

  • เห็นเหงือกมากขณะยิ้ม หรือที่เรียกกันว่ายิ้มเห็นเหงือก
  • ฟันหน้าดูสั้นหรือเล็กกว่าปกติ เพราะเหงือกคลุมตัวฟันไว้มาก
  • แนวขอบเหงือกสูงต่ำไม่เท่ากันระหว่างฟันแต่ละซี่
  • เหงือกบวมโตจากการใช้ยาบางกลุ่ม หรือจากการอักเสบเรื้อรัง ซึ่งทำให้ทำความสะอาดได้ยาก
  • เหงือกบวมโตระหว่างหรือหลังการจัดฟัน
  • ฟันผุหรือฟันแตกที่ลงลึกใต้ขอบเหงือก จนต้องเผยตัวฟันเพิ่มก่อนทำครอบฟันหรืออุดฟัน

การตัดสินว่าแต่ละคนควรทำหรือไม่ และควรทำแบบใด ต้องผ่านการตรวจโดยทันตแพทย์ก่อนเสมอ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเท่านั้น

สาเหตุที่ทำให้ยิ้มเห็นเหงือก

ยิ้มเห็นเหงือกไม่ได้เกิดจากเหงือกเพียงอย่างเดียว เอกสารทางทันตกรรมแบ่งสาเหตุไว้หลายกลุ่ม ซึ่งแต่ละกลุ่มใช้แนวทางแก้ไขต่างกัน

สาเหตุ ลักษณะ แนวทางที่มักพิจารณา
เหงือกคลุมฟันมากเกินไป ฟันดูสั้น เหงือกหนาคลุมตัวฟัน ตัดแต่งเหงือก
ระดับกระดูกอยู่สูงใกล้ตัวฟัน เหงือกคลุมฟันและกระดูกอยู่ชิดขอบเหงือก ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก
ฟันสึกหรือฟันเล็ก ตัวฟันสั้นจากการสึก งานบูรณะฟัน อาจร่วมกับการปรับเหงือก
ริมฝีปากบนยกสูงขณะยิ้ม กล้ามเนื้อริมฝีปากเคลื่อนไหวมาก แนวทางอื่นที่ไม่ใช่การตัดเหงือก
ขากรรไกรบนยาว โครงสร้างกระดูกขากรรไกร การรักษาร่วมกับทันตกรรมจัดฟันหรือศัลยกรรม

การแยกสาเหตุให้ถูกต้องจึงเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญ เพราะถ้าสาเหตุมาจากกล้ามเนื้อริมฝีปากหรือโครงสร้างขากรรไกร การตัดแต่งเหงือกเพียงอย่างเดียวจะไม่ตอบโจทย์

ตัดแต่งเหงือกกับกรอแต่งกระดูกต่างกันอย่างไร

ตัดแต่งขอบเหงือก (Gingivectomy) ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก (Crown Lengthening)
เนื้อเยื่อที่ปรับ เหงือกอย่างเดียว เหงือกและกระดูกรองรับฟัน
เหมาะกับ เหงือกส่วนเกินคลุมฟัน กระดูกอยู่ในระดับปกติ กระดูกอยู่สูงใกล้ตัวฟัน หรือต้องเผยตัวฟันเพื่อทำครอบฟัน
ลักษณะหัตถการ ตัดและปรับรูปขอบเหงือก เปิดเหงือก กรอแต่งกระดูก แล้วเย็บเหงือกกลับ
การพักฟื้นโดยทั่วไป สั้นกว่า นานกว่า และมักต้องตัดไหม

เหตุผลที่บางรายต้องกรอแต่งกระดูกด้วย คือเนื้อเยื่อเหงือกต้องมีพื้นที่ยึดเกาะระหว่างขอบเหงือกกับกระดูกในระยะหนึ่งตามธรรมชาติ หากตัดเหงือกลงไปโดยไม่ปรับระดับกระดูก เหงือกมีแนวโน้มจะงอกกลับสู่ระดับเดิมหรือเกิดการอักเสบเรื้อรังบริเวณขอบเหงือก ทันตแพทย์จึงประเมินระดับกระดูกด้วยการตรวจและภาพเอกซเรย์ก่อนวางแผน

ขั้นตอนการตัดแต่งเหงือกโดยทั่วไป

ภาพรวมด้านล่างอ้างอิงจากขั้นตอนตามตำราทันตกรรม รายละเอียดจริงขึ้นกับสภาพช่องปากของแต่ละคน

ตรวจและวางแผน

ทันตแพทย์ตรวจสุขภาพเหงือก วัดร่องเหงือก และถ่ายภาพเอกซเรย์เพื่อดูระดับกระดูก ประเมินแนวยิ้ม ความยาวริมฝีปาก และสัดส่วนของฟันหน้า แล้วสรุปว่าควรตัดเหงือกอย่างเดียวหรือต้องปรับกระดูกร่วมด้วย หากมีเหงือกอักเสบหรือหินปูน มักต้องดูแลให้เหงือกกลับมาแข็งแรงก่อน

ให้ยาชาเฉพาะที่

หัตถการทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่บริเวณที่จะตัดแต่ง ผู้รับบริการรู้สึกตัวตลอดการทำ

ตัดและปรับรูปขอบเหงือก

ทันตแพทย์กำหนดแนวขอบเหงือกใหม่ แล้วตัดเนื้อเยื่อส่วนเกินออกและเกลาขอบให้เรียบ เครื่องมือที่ใช้ได้มีทั้งมีดผ่าตัด เครื่องจี้ไฟฟ้า และเลเซอร์ ซึ่งแต่ละชนิดมีข้อดีข้อจำกัดต่างกัน ในกรณีที่ต้องกรอแต่งกระดูก ทันตแพทย์จะเปิดเหงือกเพื่อปรับระดับกระดูกก่อน แล้วจึงเย็บเหงือกให้เข้าที่

นัดติดตามผล

หลังหัตถการทันตแพทย์จะนัดตรวจแผล และตัดไหมในกรณีที่มีการเย็บ เนื้อเยื่อเหงือกต้องใช้เวลาในการปรับตัวเข้าที่ งานบูรณะฟันที่ต้องทำต่อ เช่น ครอบฟันหรือวีเนียร์ มักรอให้เหงือกเข้าที่ก่อนตามที่ทันตแพทย์ประเมิน

ความเสี่ยงและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น

เอกสารทางทันตกรรมระบุผลข้างเคียงที่พบได้หลังการตัดแต่งเหงือก ดังนี้

  • อาการเจ็บหรือระบมบริเวณแผลในช่วงแรกหลังยาชาหมดฤทธิ์
  • เลือดซึมจากแผลเล็กน้อยในช่วงแรก
  • เหงือกบวม
  • เสียวฟันบริเวณที่ตัวฟันหรือรากฟันถูกเผยออกมามากขึ้น
  • การติดเชื้อที่แผล ซึ่งพบได้ไม่บ่อย
  • เหงือกงอกกลับขึ้นมาบางส่วนในภายหลัง โดยเฉพาะเมื่อไม่ได้ปรับระดับกระดูกในรายที่จำเป็น
  • ในรายที่กรอแต่งกระดูก รากฟันอาจถูกเผยมากขึ้นและช่องระหว่างฟันอาจเห็นชัดขึ้น

หากมีเลือดออกไม่หยุด บวมมากขึ้นเรื่อยๆ มีไข้ หรือปวดมากกว่าที่ทันตแพทย์แจ้งไว้ ควรติดต่อคลินิกทันที

การดูแลตัวเองก่อนและหลังตัดแต่งเหงือก

ก่อนทำ

  • แจ้งโรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือด และประวัติแพ้ยาให้ทันตแพทย์ทราบ
  • ขูดหินปูนและดูแลเหงือกอักเสบให้เรียบร้อยตามที่ทันตแพทย์แนะนำ
  • รับประทานอาหารมาก่อนตามปกติ เว้นแต่ทันตแพทย์แนะนำเป็นอย่างอื่น

หลังทำ

  • รับประทานยาตามที่ทันตแพทย์สั่ง
  • ประคบเย็นบริเวณแก้มด้านนอกในวันแรกเพื่อช่วยลดบวม
  • เลือกอาหารอ่อน ไม่ร้อนจัด ไม่เผ็ด และเลี่ยงการเคี้ยวด้านที่ทำในช่วงแรก
  • แปรงฟันบริเวณอื่นตามปกติ ส่วนบริเวณแผลให้ทำความสะอาดอย่างเบามือตามคำแนะนำ
  • งดสูบบุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะรบกวนการหายของแผล
  • มาตามนัดตรวจแผลและตัดไหม

ค่าบริการตัดแต่งเหงือกที่บางมดทันตกรรม

ราคาด้านล่างเป็นค่าหัตถการตามรายการค่าบริการของคลินิก คิดเป็นรายซี่ ทันตแพทย์จะแจ้งรายการและค่าใช้จ่ายทั้งหมดหลังตรวจประเมินแล้ว

รายการ หน่วย ราคา (บาท) หมายเหตุ
ตัดแต่งขอบเหงือก (Gingivectomy) ซี่ 1,800 ทำตั้งแต่ 6 ซี่ขึ้นไป ซี่ละ 1,500
ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก แก้ปัญหาเหงือกสั้น (Esthetic Crown Lengthening) ซี่ 4,000-4,500 ทำตั้งแต่ 6 ซี่ขึ้นไป ซี่ละ 3,500
ตัดแต่งเหงือกร่วมกับกรอแต่งกระดูก เพื่อใส่ครอบฟัน (Crown Lengthening) ซี่ 3,500-5,000 ไม่รวมค่าครอบฟัน

ราคาข้างต้นเป็นค่าหัตถการตัดแต่งเหงือกเท่านั้น ไม่รวมค่าตรวจเพิ่มเติม ภาพเอกซเรย์ ขูดหินปูน และงานบูรณะฟันที่อาจต้องทำต่อ เช่น ครอบฟัน ค่าใช้จ่ายรวมขึ้นกับจำนวนซี่และแผนการรักษาของแต่ละคน

บริการที่เกี่ยวข้อง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตัดแต่งเหงือก

ระหว่างทำใช้ยาชาเฉพาะที่ จึงไม่ควรรู้สึกเจ็บขณะทำหัตถการ หลังยาชาหมดฤทธิ์อาจมีอาการระบมในช่วงแรก ซึ่งทันตแพทย์จะให้ยาบรรเทาอาการปวดตามความเหมาะสม

เป็นไปได้ โดยเฉพาะในรายที่ระดับกระดูกอยู่สูงใกล้ตัวฟันแต่ตัดเพียงเหงือก เหงือกมีแนวโน้มกลับไปสู่ระยะยึดเกาะตามธรรมชาติ การประเมินระดับกระดูกก่อนทำจึงช่วยให้เลือกวิธีได้เหมาะกับสภาพจริง

ไม่ใช่บริการเดียวกัน ตัดแต่งเหงือกคือการปรับระดับและรูปร่างขอบเหงือก ส่วนเลเซอร์เหงือกชมพูเป็นการปรับสีของเหงือกที่คล้ำ ทั้งสองแก้ปัญหาคนละแบบ

ไม่ทุกราย หากสาเหตุมาจากริมฝีปากบนยกสูงหรือโครงสร้างขากรรไกร การตัดเหงือกเพียงอย่างเดียวไม่ตอบโจทย์ ต้องให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุก่อน

ได้ และเป็นข้อบ่งชี้ที่พบบ่อย ในรายที่ตัวฟันเหลือเหนือเหงือกน้อยหรือรอยผุลงใต้ขอบเหงือก การตัดแต่งเหงือกหรือกรอแต่งกระดูกช่วยเผยตัวฟันให้ทำงานบูรณะได้ โดยมักรอให้เหงือกเข้าที่ก่อนทำงานขั้นถัดไป

รับประทานได้หลังยาชาหมดฤทธิ์ ควรเลือกอาหารอ่อน ไม่ร้อนจัด ไม่เผ็ด และเคี้ยวด้านตรงข้ามในช่วงแรก

ผู้ที่จัดฟันอาจมีเหงือกบวมโตจากการทำความสะอาดได้ยาก ทันตแพทย์จะประเมินว่าควรดูแลการอักเสบก่อน หรือควรตัดแต่งเหงือกระหว่างหรือหลังจัดฟัน ตามสภาพของแต่ละคน

สิทธิทันตกรรมประกันสังคมครอบคลุมรายการพื้นฐานตามที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด รายละเอียดดูได้ที่หน้าสิทธิประกันสังคมทำฟัน หรือสอบถามคลินิกก่อนนัดหมาย

นัดหมายและติดต่อบางมดทันตกรรม

บางมดทันตกรรมมี 7 สาขาทั่วกรุงเทพฯ เปิดบริการทุกวัน เวลา 10:00 ถึง 20:00 น.

ช่องทางนัดหมาย

เบอร์โทรแยกตามสาขา

สาขา โทร
สุขสวัสดิ์-ประชาอุทิศ (สำนักงานใหญ่) 096-889-9644 · 096-889-8551
ปิ่นเกล้า 096-882-6466 · 096-882-5955
เกษตร 080-068-6150 · 080-068-6151
บางแค 061-019-9216 · 061-019-9316
เจริญนคร 061-390-5650 · 061-390-5651
พระราม 2 098-271-9822 · 098-271-9682
บางนา-อุดมสุข 094-796-6295 · 094-796-9963